Meta’ya New Mexico’da 375 Milyon Dolarlık Rekor Ceza: Facebook ve Instagram Çocuk İstismarına Karşı Yetersiz Bulundu

Meta, ABD’nin New Mexico eyaletinde görülen bir davada, Facebook ve Instagram platformlarının çocuk istismarı ve insan ticareti ağlarına karşı yeterince koruma sağlamadığı gerekçesiyle 375 milyon dolar sivil ceza ile karşı karşıya kaldı. Jüri, şirketin kullanıcıları çocuk güvenliği konusunda yanıltarak platformlarını istismara açık hale getirdiğine hükmetti.

Dava ve Soruşturma Süreci

2023 yılında yayımlanan kapsamlı bir araştırma, Facebook Messenger, Instagram hesapları ve Stories gibi alanların çocukların hedef alınması, kandırılması ve cinsel amaçla pazarlanması için kullanıldığına dair birçok örnek ortaya koydu. Soruşturma belgeleri, bazı insan tacirlerinin genç kızların satışına ilişkin pazarlıkları doğrudan Meta platformları üzerinden yürüttüğünü ve görsellerin Instagram’da dolaşıma sokulduğunu gösterdi.

Pandemi döneminde artan çevrim içi çocuk istismarı ihbarlarıyla başlayan süreçte, gazeteciler federal dava kayıtları, savcılık açıklamaları ve mahkeme belgelerini inceleyerek çok sayıda vakaya ulaştı. Bu deliller, New Mexico’daki davada referans olarak kullanıldı.

Mahkemenin Kararı ve Meta’nın Tepkisi

New Mexico Başsavcılığı, Meta’nın ebeveynleri ve kullanıcıları çocuk güvenliği konusunda yanlış bilgilendirdiğini, çocukları cinsel istismar ve insan ticareti risklerine karşı korumada yetersiz kaldığını savundu. Jüri, Meta’nın eyaletin tüketiciyi koruma yasalarını ihlal ettiğine karar verdi.

Meta, karara itiraz edeceğini ve gençleri koruma konusundaki siciline güvendiğini açıkladı. Eyalet ise, cezanın para cezasıyla sınırlı kalmayabileceğini ve ilerleyen aşamalarda daha güçlü koruma önlemleri talep edilebileceğini belirtti.

Uzman Değerlendirmeleri ve Sektöre Etkisi

Bilişim Teknolojileri Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, bu kararın teknoloji şirketleri için yeni bir dönemin başlangıcını işaret ettiğini belirtti. Kırık, "Meta’ya verilen bu yüksek ceza, sosyal medya şirketlerinin artık sadece platform sağlayıcı olduklarını iddia ederek sorumluluktan kaçamayacağını gösteriyor. Mahkeme, şirketin riskleri bilmesine rağmen yeterince önlem almamasını cezalandırdı" dedi.

Prof. Dr. Kırık, kararın sosyal medya platformlarının çocuk güvenliği için daha sıkı kurallar koymak ve etkin şekilde uygulamak zorunda kalacağını ortaya koyduğunu, aksi halde büyük maddi cezalar ve itibar kaybıyla karşılaşacaklarını ifade etti.

Meta’nın Teknik ve Yönetimsel Eleştirileri

Duruşmalarda, Meta’nın zararlı içerikleri tespit etme ve kolluk kuvvetlerine bildirme kapasitesinin yetersiz olduğu vurgulandı. Eski içerik denetçilerinin şüpheli içerikleri işaretlemelerine rağmen çoğu zaman sonuç alınamadığı belirtildi. Ayrıca, Messenger’daki uçtan uca şifrelemenin uygunsuz içeriklerin tespitini zorlaştırdığı tartışıldı.

Instagram Başkanı Adam Mosseri’nin mahkemedeki ifadesinde, kullanıcı şikayetlerinin şirketin kendi teknolojileri kadar etkili olmadığı yönündeki değerlendirmeler ön plana çıktı. Bu durum, Meta’nın kullanıcı bildirimlerine dayanarak güvenlik sağlama yaklaşımının yeniden sorgulanmasına yol açtı.

Gelecek Adımlar ve Olası Yaptırımlar

Meta’nın itiraz süreci devam ederken, kararın sosyal medya şirketlerinin çocuk güvenliği konusunda hukuki sorumluluklarını belirlemede emsal teşkil etme ihtimali bulunuyor. Prof. Dr. Kırık, teknoloji firmalarının çocuk hesapları için daha somut güvenlik önlemleri almak zorunda kalacağını, yaş doğrulama sistemleri, varsayılan güvenli hesap ayarları ve yapay zeka destekli içerik denetimlerinin zorunlu hale geleceğini belirtti.

Ayrıca bağımsız denetimler, ebeveyn kontrol araçlarının geliştirilmesi ve riskli kullanıcıların hızlı engellenmesi gibi uygulamaların önemine dikkat çekildi. Türkiye’de de 15 yaş altı kullanıcılar için sosyal medya düzenlemelerinin sıkça tartışıldığına işaret eden Kırık, devletlerin platformlardan daha fazla sorumluluk beklediğini ve benzer adımların şirketleri çocuklara yönelik güvenlik önlemlerini artırmaya zorlayabileceğini söyledi.