Türkiye'de Dijital Platformlara Yeni Yaş Sınırı ve Denetim Kuralları Getirildi

Türkiye, dijital platformlarda çocukların korunması ve sosyal medya şirketlerinin sorumluluklarının artırılması amacıyla yeni düzenlemeler getirdi. Sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşından küçük kullanıcılara hizmet sunamayacak ve gerekli yaş doğrulama önlemlerini almakla yükümlü olacak.

15-18 Yaş Arasındaki Kullanıcılar İçin Özel Düzenlemeler

15-18 yaş aralığındaki gençlere yönelik sosyal medya platformları, çocuklara özgü güvenli ve uygun içerik sunmak zorunda. Bu yaş grubundaki çocukların ekranlarına erişen paylaşımlar, fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek içeriklerden arındırılacak. Siber zorbalık, istismar, dolandırıcılık ve yanıltıcı reklamlar önceden tespit edilip engellenecek. Bu kurallar sosyal ağ sağlayıcılarının internet sitelerinde açıklanacak.

Ebeveyn Kontrolü ve Kullanım Sınırlamaları

15-18 yaş arasındaki çocukların hesapları için sosyal medya şirketleri, en az bir ebeveynin erişebileceği kontrol panelleri oluşturacak. Bu paneller, kullanımı kolay, açık ve anlaşılır olacak. Ebeveynler, çocuklarının hesap ayarlarını, satın alma işlemlerini ve aboneliklerini onaylayacak; ayrıca kullanım sürelerini takip edip sınırlayabilecek.

Acil Durumlarda Müdahale Süresi ve Ek Yükümlülükler

Türkiye’de günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, acil durumlarda içerik çıkarma veya erişimi engelleme kararlarını en geç bir saat içinde uygulamak zorunda. Acil durum kapsamında yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, milli güvenlik gibi öncelikli alanlar yer alıyor. Ayrıca, platformlar çocuk ve aile sağlığına yönelik risk değerlendirmesi yapacak ve yapay zeka da dahil otomatik sistemlerle zararlı içeriklerin tekrar yüklenmesini önleyecek.

Oyun Sağlayıcı ve Dağıtıcılar İçin Yeni Tanımlar ve Sorumluluklar

Yasa, oyun sağlayıcı ve dağıtıcı kavramlarını tanımlayarak dijital oyun sektöründe sorumlulukları netleştirdi. Oyun sağlayıcılar yaş kriterlerine göre oyunları derecelendirmekle, dağıtıcılar ise derecelendirilmemiş oyunları sunmamakla yükümlü olacak. 100 binden fazla günlük erişimi olan yurtdışı kaynaklı oyun dağıtıcılarının Türkiye'de temsilci bulundurması zorunlu olacak. Ayrıca, algoritma ve veri işleme süreçleri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) bildirilecek.

Yetişkin Kullanıcılar İçin Koruyucu Önlemler

Sosyal medya platformları, kullanıcıları maddi zarara uğratabilecek veya dolandırıcılık amacı taşıyan yanıltıcı reklamların önüne geçmekle yükümlü. Bu reklam içeriklerinin engellenmesi için gerekli önlemler şirketler tarafından alınacak. Amaç, vatandaşların ekonomik çıkarlarını koruyarak güvenli bir internet ortamı sağlamak.

Uyulmaması Halinde Cezai İşlemler

Veri güvenliği, çocukların korunması, adli işbirliği, kriz planlaması ve aldatıcı reklamların engellenmesi konularında yükümlülüklere aykırı hareket eden sosyal ağ sağlayıcılarına, önceki yılın küresel cirosunun yüzde 3’üne kadar idari para cezası kesilecek.

Bu oransal ceza sistemi, küresel teknoloji şirketlerinin büyüklüğü göz önünde bulundurularak oluşturuldu. Kurallara uymayan platformlara kademeli yaptırımlar uygulanacak. İlk olarak reklam yasağı getirilecek, 3 ay içinde uyulmazsa internet trafik bant genişliği yüzde 50 daraltılacak. İhlal devam ederse, mahkeme kararıyla bant genişliği yüzde 90’a kadar kısıtlanabilecek.

Bant daraltma ve para cezaları, yükümlülükler yerine getirildiğinde sona erecek. Ayrıca BTK, bilgi ve belge taleplerine 15 gün içinde yanıt vermeyen kurumlara 1 ila 30 milyon lira arasında para cezası uygulayacak.