Avrupa'da Çocukların Sosyal Medya Kullanımına Yönelik Yasaklar ve Görüşler

Günümüzde çocukların dijital dünyayla olan ilişkisi, viral trendlerden yapay zeka destekli düşük kaliteli içeriklere kadar çeşitli unsurlarla şekilleniyor. Ancak aşırı ekran kullanımı ve sosyal medyanın olumsuz etkileri, artan kaygılar yaratıyor. Bu nedenle, birçok ülke çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandırmak için düzenlemeler üzerinde çalışıyor.

Avustralya ve Avrupa'daki Düzenlemeler

Aralık 2025'te Avustralya, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan ilk ülke oldu. Bu yasayla Facebook, TikTok, Instagram ve YouTube gibi büyük platformlarda reşit olmayanların hesap açması engelleniyor. Avrupa'da da benzer adımlar tartışılıyor; Avusturya, 14 yaş altı için ulusal bir yasaklama önerisi getiren son ülke oldu. Avrupa Parlamentosu, sosyal medya ve video paylaşım platformlarında asgari yaş sınırının 16 olarak belirlenmesini önerdi.

Toplumsal Tepkiler ve Tartışmalar

Birçok kişi, sosyal medyanın siber zorbalık ve zararlı içeriklerin yayılmasındaki rolü nedeniyle çocukların korunması için daha sıkı önlemler alınmasını savunuyor. Geçen hafta ABD'de verilen bir karar, Meta'nın çocukların ruh sağlığına zarar verdiğini tespit ederek tartışmaları artırdı. Öte yandan, bazı uzmanlar, yaş doğrulama sistemlerinin yetersizliğine ve yasakların çocukları internetin daha tehlikeli bölümlerine yönlendirebileceğine dikkat çekiyor.

Her iki görüş bir noktada birleşiyor: Sosyal medya platformlarının bağımlılık yapıcı algoritmalarının değiştirilmesi gerekiyor.

Avrupa'dan Bireysel Görüşler

Fransa

Lyonlu 26 yaşındaki Margot, sosyal medyanın gençler üzerindeki zararlı etkilerini bizzat deneyimlediğini belirtiyor. Ancak sosyal medyanın ergenlerin hayatının önemli bir parçası olduğunu ve tamamen yasaklamanın doğru olmadığını düşünüyor. Margot, ailelerin ve okulların çocukları bu konuda bilinçlendirmesi gerektiğini vurguluyor. Fransız Senatosu da 31 Mart'ta 15 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimini engelleyen bir yasa tasarısını oyladı.

Öğrenci Hanif Ibrahim, bu tür yasaların genel olarak olumlu olduğunu ancak aşırı sert uygulanmasının dijital okuryazarlıkta gerilemeye yol açabileceğini ifade ediyor.

Belçika

Belçika'da sosyal medya hesabı açma yaşı 13 olarak belirlenmişken, bu sınırın 15'e çıkarılması tartışılıyor. Brüksel sakini Alexandra Barilova, sosyal medyanın ergenlerin psikolojisi üzerindeki etkileri sebebiyle yasakların Avrupa çapında uygulanması gerektiğini düşünüyor. Hemşire Sorengo Guie ise gençlerde artan depresyon vakalarına dikkat çekerek sosyal medyanın zorbalık ve beden algısı sorunlarına yol açtığını belirtiyor.

Birleşik Krallık

Londra'da yaşayan 27 yaşındaki perakende çalışanı Tyler, sosyal medya yasaklarının çocuklar tarafından aşılabileceğini belirtiyor. Birleşik Krallık hükümeti, 300 genç üzerinde sosyal medya yasağı denemesi yapmayı planlıyor ve halkın görüşlerini alıyor. Tyler, sosyal medya şirketlerinin kendi kendilerini denetlemesi gerektiğini savunuyor.

Portekiz

Portekiz hükümeti Şubat ayında, 16 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimini ebeveyn veya yasal vasi onayı olmadan kısıtlayan bir yasa tasarısını kabul etti. Lizbonlu bir kadın, sosyal medyanın çocukların beyin gelişimine zarar verdiğini ve resmi düzenlemelerin ebeveynlere destek olacağını dile getiriyor. Lizbonlu erkekler ise yasak konusunda manipülasyon, yanlış bilgi ve kimlik kaybı endişeleriyle destek verirken, bazıları düzenlemelerin bireysel koşullara göre esnek olması gerektiğini belirtiyor.

Sonuç

Farklı Avrupa ülkelerinde sosyal medya kullanımına yönelik yaş sınırı ve yasaklar tartışılmaya devam ederken, uzmanlar ve vatandaşlar sosyal medyanın zararlarını azaltmak için çeşitli görüşler sunuyor. Genel olarak, çocukların çevrimiçi ortamda korunması gerektiği konusunda geniş bir fikir birliği bulunuyor ve platformların bağımlılık yapıcı tasarımlarının değiştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Ek röportajlar: Gunel Huseynova, Mohammad Shayan Ahmad, Anushka Roy, Ricardo Figueira, Juan Isidro Montero ve Christina Thykjaer.