Fransız Girişimi Eski Spor Ayakkabılarını Yeniden Değerlendirerek Sürdürülebilirliği Artırıyor

Günümüzde genç, orta yaşlı ve yaşlı birçok kişi spor ayakkabı kullanıyor; bu ayakkabılar hayatın pek çok alanında vazgeçilmez hale geldi. Paris'in doğusunda faaliyet gösteren bir Fransız şirketi için ise, ayakkabıların ömrü sona erdiğinde bu durum yeni bir iş fırsatına dönüşüyor.

Her hafta Paris'teki atölyeye yüzlerce kullanılmış spor ayakkabısı ulaşıyor. Buradaki çalışanlar, her bir çift için "Ayakkabı kurtarılabilir mi?" sorusuna yanıt arıyor. Bu noktada devreye giren SneakCœurZ, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak ayakkabıları ayıklıyor ve hangilerinin yeniden satılabilir, dağıtılabilir veya tamamen elden çıkarılması gerektiğini belirliyor.

Yeniden Kullanım ve Endüstriyel Ölçek Vizyonu

SneakCœurZ'nin genel müdürü ve kurucu ortağı Mohamed Boukhatem, geçen yıl toplanan 30 bin çift spor ayakkabının 2 bin çiftini yeniden satışa sunduklarını, şimdi ise bu kapasiteyi artırmayı hedeflediklerini ifade ediyor. Boukhatem, "Önümüzdeki üç yıl içinde bu hacmi üç hatta dört katına çıkarmayı ve endüstriyel ölçekte çalışmayı planlıyoruz. Bugün spor ayakkabı sektöründe bu ölçekte bir proje yok. Biz, spor ayakkabıların yeniden kullanımı için süreci ve toplama sistemini endüstrileştirebilen tek yapıyız," diyor.

Bu kâr amacı gütmeyen kuruluş, aynı zamanda ihtiyaç sahiplerine 7 binden fazla çift ayakkabı dağıttığını ve 19 kişiye istihdam sağladığını belirtiyor.

Paris'teki Atölyede Detaylı İnceleme ve Onarım

SneakCœurZ'nin Champs-sur-Marne'deki atölyesinde çalışanlar, kullanılmış ayakkabıları tek tek değerlendirip kurtarılabilir olanları seçiyor. Seçilen ayakkabılar tabandan başlayarak detaylı şekilde temizleniyor, içleri dezenfekte ediliyor ve bazı durumlarda UV ışığı altında beyazlatılarak tekrar dolaşıma kazandırılıyor.

Atölye yöneticisi Paul Defawes Abadie, ayakkabının onarılıp onarılamayacağını belirleyen en önemli unsurun yapısal özellikleri olduğunu vurguluyor: "Yırtık bir cırt cırt kayış engel değil, kopmuş bir bağcık da engel değil. Kir hiçbir zaman engel değildir. Asıl önemli olan ayakkabının yapısal malzemelerindeki aşınmadır; özellikle dış tabanda."

Fransa'nın Atık ve Sürdürülebilirlik Çabaları

Paris gibi moda ve lüksün merkezi olan şehirde artan atık sorununa dikkat çeken çalışmalar, hızlı moda atıklarına yönelik çözüm arayışlarını da ortaya koyuyor. Fransa'nın devlet onaylı ekolojik kuruluşu Refashion, 2024 yılında ülkede 259 milyon çift ayakkabı satıldığını açıkladı. Ancak Refashion, kullanılmış tekstil ve ayakkabıların yalnızca yaklaşık üçte birinin ayrı toplandığını, geri kalanının büyük oranda dolaplarda bekletildiğini veya evsel atıklarla birlikte çöpe atıldığını belirtiyor.

Ülke, hızlı moda atıklarını azaltmak için 2020'de yürürlüğe giren atık karşıtı yasa ile satılmayan gıda dışı ürünlerin imhasını yasakladı; yeniden kullanım, bağış veya geri dönüşümü zorunlu kılıyor. Kasım 2023'te ise kıyafet ve ayakkabılar için devlet destekli tamir teşvik sistemi başlatıldı. Ayrıca tekstil sektörünün çevresel etkisini azaltmaya yönelik yeni yasa tasarıları üzerinde çalışmalar sürüyor.

Moda ve Tekstil Sektörünün Çevresel Etkileri

Birleşmiş Milletler'in verilerine göre moda ve tekstil sektörü, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8'inden sorumlu. Avrupa Parlamentosu ise 2020 yılında tekstil ürünlerinin, Avrupa Birliği'ndeki su kirliliği ve arazi kullanımında üçüncü en büyük paya sahip olduğunu bildirdi. Bu durum, sektörün çevresel risklerinin büyüklüğüne işaret ediyor.