Şans Oyunlarının Kökeni 12 Bin Yıl Önce Kadınlar Tarafından Başlatıldı

İnsanlık tarihi boyunca şans oyunlarına duyulan ilgi çok eski zamanlara dayanıyor. Ancak son yapılan araştırmalar, olasılık kavramının kullanımı ve şans oyunlarının ortaya çıkışının, uzmanların daha önce düşündüğünden çok daha eski olduğunu ortaya koyuyor.

Amerikan Kıtası'nda 12 Bin Yıl Önce Zar Oyunları

American Antiquity dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, yaklaşık 12 bin yıl önce bugün ABD'nin Batı Büyük Ovaları'nda yaşayan Buzul Çağı avcı toplayıcı topluluklar, zar benzeri olasılık araçlarıyla oyunlar oynuyordu. Bu keşif, zar kullanımının kökenini Avrupa, Afrika ve Asya'daki Tunç Çağı toplumlarına ait benzer buluntulardan 6 bin yıl daha geriye çekti.

Yeni Zaman Çizelgesi ve Arkeolojik Bulgular

Onlarca yıldır arkeologlar, olasılık ve rastlantısallık kavramlarının insanlık tarafından yaklaşık 5 bin 500 yıl önce keşfedildiğini varsayıyordu. Bu görüş, Orta Doğu, Hindistan ve Asya'da bulunan çok yüzlü zar buluntularına dayanıyordu. Ancak Kolorado Eyalet Üniversitesi'nden arkeolog Robert Madden ve ekibi, bu zaman çizelgesinde kapsamlı bir revizyon gerekliliğini ortaya koydu.

Madden ve ekibi, 1907 yılında yayımlanmış ve yerli halklara ait zar setlerini inceleyen kapsamlı bir araştırmayı günümüz teknolojisiyle yeniden değerlendirdi. Kuzey Amerika'nın 57 farklı bölgesinden toplanan 600'den fazla parçanın sistematik analizi, bu nesnelerin oyun amaçlı yapıldığını doğruladı.

Robert Madden, Popular Science'a yaptığı açıklamada, "Eksik olan kanıt değil, baktığımız şeyin ne olduğunu anlamamızı sağlayacak kıta çapında bir standarttı" dedi.

Kemikten Yapılan Özel Zarlar

Wyoming, New Mexico ve Kolorado bölgelerinde bulunan ve 12 bin 800 ila 12 bin 200 yıl öncesine tarihlendirilen bu zarlar, günümüzdeki küp şeklinden oldukça farklıydı. Küçük kemiklerden oyulmuş olan, "ikili zar" olarak adlandırılan düz ve iki yüzlü araçlardı. Bu zarların yüzeyleri, yere atıldığında sonucu kesin olarak belirlemek için özel işaretler veya boyalarla işaretlenmişti.

Araştırmacılar, bu nesnelerin sadece kemik işleme yan ürünü olmadığını, bilinçli olarak rastgele sonuçlar üretmek amacıyla tasarlandığını belirtti.

Şans Oyunlarının Sosyal Rolü ve Kadınların Önemi

Arkeologlar, bu şans oyunlarının sadece eğlence amaçlı olmadığını, Geç Pleistosen dönemindeki yerli kültürler için kritik bir sosyal teknoloji işlevi gördüğünü savunuyor. Bu oyunlar, farklı grupların bir araya gelmesini, mal ve bilgi alışverişi yapmasını, ittifaklar kurmasını ve belirsizliği yönetmesini sağlayan tarafsız, kurallı alanlar oluşturuyordu.

Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise oyuncu profiliyle ilgili. Tarihsel kayıtlar ve etnografik analizler incelendiğinde, bu oyunların erkek egemen olmadığı, aksine kadınların önemli bir rol oynadığı görülüyor. Belgelenen 131 oyun kaydının %81'inde oyunların yalnızca kadınlar tarafından oynandığı, %12'sinde her iki cinsiyetin birlikte yer aldığı, erkeklerin tek başına oynadığı durumların ise %7 oranında olduğu tespit edildi.