Roma Kütüphanesinde 9. Yüzyıla Ait En Eski İngiliz Şiiri Elyazması Bulundu

Roma’daki Ulusal Merkez Kütüphanesi arşivlerinde, İngilizce yazılmış en eski şiirlerden biri olarak kabul edilen 9. yüzyıla ait bir elyazması keşfedildi. Bu nadir nüsha, Caedmon’un İlahisi adlı şiirin bugüne kadar kayıp olduğu düşünülen versiyonunu içeriyor.

Caedmon’un İlahisi ve Tarihçesi

Dokuz dizeden oluşan bu şiirin yazarı, Kuzey Yorkshire’daki Whitby’den bir sığır çobanı olarak biliniyor. Efsaneye göre, yazar ilahi bir ilhamla bu eseri kaleme aldı. Tanrı’nın yaratılışını öven şiir, 7. yüzyılda yazıldı ve 8. yüzyılda Kuzey İngiliz keşiş ve aziz Venerable Bede’in Latince kaleme aldığı İngiliz Halkının Kilise Tarihi adlı kitabının bazı nüshalarına eklenmesiyle günümüze ulaştı.

İngiliz Şiirinin İtalya’ya Ulaşma Hikayesi

Bu elyazması 9. yüzyılda, kuzey İtalya’nın önemli ortaçağ bilim merkezlerinden biri olan Benedikten manastırı Nonantola’da görevli bir keşiş tarafından hazırlandı. Keşiş, metni dikkatle Bede’in kitabının içine kopyaladı. Zamanla nüsha kayboldu ve uzun süre yitip gittiği düşünüldü. Ancak Roma Ulusal Merkez Kütüphanesi, elyazmasını dijitalleştirerek dünyaya açtı.

Uzmanların İncelemesi ve Önemi

Trinity College Dublin’den Dr. Elisabetta Magnanti ve Dr. Mark Faulkner, eseri dijital ortamda inceledikten sonra Roma’ya giderek elyazmasını yerinde gördü. Dr. Faulkner, Bede’in İngiliz Halkının Kilise Tarihi eserinin Orta Çağ’da en çok kopyalanan kitaplardan biri olduğunu, yaklaşık 200 elyazması bulunduğunu belirtti. Roma’daki nüsha, şiiri Eski İngilizce haliyle Latince metnin ana gövdesinin içinde sunan bilinen en eski kopya olarak dikkat çekiyor. Önceden en eski örnek 12. yüzyıla tarihlenirken, bu buluntu 3 yüzyıl daha eski ve İngilizcenin 9. yüzyıl başlarında bile önemli olduğunu gösteriyor.

Ayrıca, bu nüshada diğer nüshalarda görülmeyen noktalama işaretleri de tespit edildi. 1920’lerden sonra bulunan ilk erken dönem Caedmon’un İlahisi kopyası olan bu eser, günümüze ulaşan en eski üç metinden biri olarak kabul ediliyor.

Orta Çağ Avrupa’sında Kültürel Bağlantılar

Bu elyazması, Bede’in metninin Northumbria’dan güneye aktarımı hakkında metinsel farklılıklar içermekle beraber önemli bilgiler sunuyor. İngilizce metnin İtalya’daki varlığı, Orta Çağ’da İngiltere ile İtalya arasında süren hac yolculukları ve kültürel etkileşimlere ışık tutuyor.

Roma Kütüphanesinin Projesi ve Gelecek Perspektifi

Roma Ulusal Merkez Kütüphanesi Elyazmaları ve Nadir Kitaplar Okuma Salonu Başkanı Dr. Andrea Cappa, bu keşfin kütüphanenin yürüttüğü geniş kapsamlı bir projenin parçası olduğunu belirtti. Projenin amacı, kütüphanedeki binlerce nadir kitabı dünya genelinde erişilebilir kılmak. Cappa, Trinity College uzmanlarının bulgusunun sadece başlangıç olduğunu ve benzer uluslararası işbirlikleriyle daha pek çok keşfin mümkün olacağını ifade etti.