Morteza Atabaki'nin '32 Metre' Belgeseli Türkiye'de İlk Kez Gösterildi

İranlı yönetmen Morteza Atabaki’nin ilk uzun metraj belgeseli "32 Metre", 45. İstanbul Film Festivali'nin "Yeni Bakışlar" bölümünde Türkiye prömiyerini gerçekleştirdi. Nişantaşı Citys AVM'deki gösterimde Atabaki, AA muhabirine yaptığı açıklamada filmin, kadınların sessizliği kıran direnişini simgelediğini belirtti.

Türkiye Seyircisiyle Buluşma ve Anlamı

Belgeselin dünya prömiyerini Amsterdam Uluslararası Belgesel Film Festivali'nde (IDFA) yaptığını hatırlatan Atabaki, Türkiye’deki izleyici tepkilerini merak ettiğini söyledi. "Türk seyircisini çok merak ediyorum. Anadolu'nun bu farklı ruhunu dünyaya yansıtmak beni çok mutlu ediyor" ifadelerini kullandı. Atabaki, filmin adının sadece teknik bir terim olmadığını, erkekler ile kadınlar arasındaki farkı ve küçümsemeyi simgeleyen bir kavram olduğunu vurguladı. İzleyicilerin ancak filmi izleyince bu anlamı tam olarak kavrayabileceğini anlattı.

Çekim Süreci ve Sinematografik Yaklaşım

Belgeselin hazırlıklarının altı yıl sürdüğünü aktaran yönetmen, hikayenin merkezinde yer alan Halime ile tanışma sürecini şöyle özetledi: "Konya'nın Beyşehir ilçesine bağlı Huğlu Mahallesi’ni yıllardır biliyordum ve orada bir gün belgesel çekmeyi planlıyordum. Bir gün asker yemeği dağıtılırken tesadüfen Halime ile tanıştım. Kadınların silah attığını ve erkeklerle yarıştığını söylediler, bu benim için oldukça ilginçti. Hikayeyi bulduğumu o an anladım."

Çekimler sırasında halkın kamera karşısında çekingen davrandığını, birçok tabunun olduğunu belirten Atabaki, bu engeli aşmak için ekibiyle birlikte köyde yaşamaya başladıklarını anlattı. Düğünlere katıldıklarını, bahçede kahvaltı yaptıklarını ve zamanla kameranın görünmez hale geldiğini aktardı.

Atabaki, sinematografik yaklaşımında hocası Abbas Kiarostami’nin yöntemlerini benimsediğini ve bu tarzı en çok sevdiğini dile getirdi. Belgeselin sadece "kadın ve silah" hikayesini anlatmadığını, aynı zamanda Anadolu kadınına yönelik yerleşik kalıpları yıkmayı amaçladığını ifade etti. "İnsanlarla ruh alışverişi yapmayı hocam Abbas Kiarostami’den öğrendim" dedi.

Önceki Projeler ve Sektörel Deneyim

Morteza Atabaki, Nuri Bilge Ceylan’ın "Ahlat Ağacı" filminin kamera arkası belgeselini de çektiğini belirtti. "Daha önce pek çok projede görev aldım ancak burada karakterleri bulmak, senaryoyu oluşturmak ve dengeleri sağlamak gibi birçok sorumluluk üstlendim. Bu benim için farklı bir deneyimdi" diye konuştu.

Batı Algısına Yeni Bakış

IDFA’da Türkiye’yi temsil eden tek yapım olan "32 Metre"nin, Anadolu kadınına dair algıları değiştirdiğini kaydeden Atabaki, projelerde genellikle kadının mağdur olarak tasvir edildiğini dile getirdi. "Batı’da sürekli 'Anadolu kadını şiddete ve sisteme maruz kalan kadındır' algısı yaratılmış. IDFA’da herkes şaşırdı, 'Biz zayıf kadınlara alışmıştık, ilk defa bu kadar ilham verici ve güçlü karakterler izliyoruz' dediler."

Atabaki, değişimin mutlaka sokak eylemleriyle olmayacağını, çevredeki durağan suya atılan bir taşın dalga yaratabileceğini söyledi. "Bunu yumuşak, gülerek ve keyifle yapmak mümkün. Gülmek bu filmin dili" ifadelerini kullandı.

Belgeselin Konusu ve Ödülleri

Yapımcılığını Murat Öneş’in, görüntü yönetmenliğini Zeynep Seçil’in üstlendiği "32 Metre", Orta Anadolu'da bir köyde yaşayan Halime Sandal, Gönül Uğur, Halime Tozcu Sandal ve Kadriye Erdoğan’ın hikayelerini konu alıyor. Kadınların kendi aralarında atış yarışması düzenlemek için çıktıkları yolculuk, ev ve kamusal alanda verdikleri mücadele sıcak, samimi ve mizahi bir dille anlatılıyor.

Uluslararası platformlarda dikkat çeken "32 Metre", "Köprüde Buluşmalar Anadolu Efes Ödülü", Antalya Film Forum En İyi Proje Ödülü, Pordenone Docs Fest Seyirci Ödülü ve AJD Al Jazeera Documentary tarafından verilen En İyi Belgesel Projesi Ödülü’ne layık görüldü. Bu tür ödüller ve festival deneyimleri hakkında daha fazla bilgi için sanatsal aktivizm ve kadın direnişi temalı projelerne göz atabilirsiniz.