Eski Türkiye’de Öğretmenlerin Zorluklarını Anlatan ‘Öğretmen’ Filmi İzlenmeli

Geçen yazımda "Z Kuşağı Bu Filmi İzlemeli" diyerek "İstanbul 79" filmini tavsiye etmiştim. Bu film, eski Türkiye’nin yaşadığı zorlukları, yağ kuyruğu, tüp kuyruğu ve temel ihtiyaç maddelerinin karaborsa fiyatlarına düşmesini etkileyici şekilde gözler önüne seriyordu.

Bu kez "Öğretmen" adlı film, eski Türkiye’de öğretmenlerin karşılaştığı sıkıntıları ele alıyor. Bir miktar abartı bulunsa da, o dönem öğretmenlerin yaşadığı zorlukları yansıtması açısından önemli bir yapım niteliği taşıyor.

Hüsnü Öğretmen’in İstanbul’a Taşınması

Filmin başkahramanı Hüsnü Öğretmen (Kemal Sunal), Anadolu’daki küçük bir kasabadan İstanbul’a tayin olur. Çocukları bu değişiklikten sevinç duyarken, Hüsnü Öğretmen tedirginlik içindedir. Taşınma telaşı sürerken bahçesinde beslediği tavukları görüp, taze yumurtaya ulaşamayacak olmanın üzüntüsünü yaşar.

Okmeydanı’nda harabe bir gecekondu kiralar; ev ucuzdur ancak çok bakımsızdır. Mahalledeki dayanışma ve merhametli esnaf bir nebze içini rahatlatır. Ancak ev okuldan uzaktır ve otobüs, minibüsle geç kalmadan okula yetişmek zordur. Hüsnü Öğretmen sık sık okula geç kalır.

Maddi Zorluklar ve Ek İşler

Maaşının yetmemesi nedeniyle tasarruf etmeyi planlar. Okula yürüyerek gitmeyi düşünse de, bunun ayakkabısının yıpranması ve uzun süren yürüyüş nedeniyle uykusuz kalması gibi ek sorunlar doğuracağını fark eder. Bu durum Hüsnü Öğretmen’i oldukça bunaltır.

Öğretmenler odasında, diğer öğretmenlerin de geçim sıkıntısı çektiğini, ek iş yapmak zorunda olduklarını öğrenir. Biraz çekinse de o da ek iş yapmaya karar verir. Mesela, bir öğretmenin gece taksiciliği yaptığı ortaya çıkar.

Ek İş Deneyimleri ve Zorluklar

Öğrencilerden birinin Kumkapı civarında meyhanede soyulmuş ceviz sattığını görünce Hüsnü Öğretmen de ceviz satmaya gider. Ancak meyhanede müşterilerle garsonlar arasında çıkan kavgada arada kalır ve yumruk yer. Cevizler yere düşer.

Bu işte başarılı olamayacağını anlayan Hüsnü Öğretmen, simitçilik yapmaya başlar. Ancak zabıtalarla yaşadığı sorunlar sırasında bir hendeğe düşer.

Köy Hasreti ve Öğretmenler Günü

Artık bıraktığı köyü ve kasabayı özlemeye başlar. Öğretmenler Günü’nde ise başına ilginç olaylar gelir. Milli Eğitim Müfettişi, "Kendi öğretmenini kendin doyur" kampanyasını çok beğenir ve Hüsnü Öğretmen’e plaket verir. Çocuklar ise ona araba bagajı dolusu et, domates, patates gibi sebzeler götürür.

O dönemdeki öğretmenlerin durumu, ülkeyi yönetenler için tam bir utanç kaynağıdır. Mizah dergilerinde okullar açılınca öğretmenlerin ve çocukların yaşadığı zorluklara dair karikatürler yayımlanır.

Psikolojik Zorluklar ve Gerçek Durum

Evini geçindirmek için ikinci bir iş yapmak zorunda kalan Hüsnü Öğretmen, zabıtalarla yaşadığı sıkıntılar sonucu psikolojik buhran geçirir ve hastaneye kaldırılır. Aslen başarılı ve birçok plaket almış bir öğretmendir ancak geçim sıkıntısı onu bu noktaya getirir.

O yıllarda öğretmenlerin maaşıyla geçinmek mümkün değildi. Ek iş yapmak ya da eşinin çalışması zorunluydu. Diğer memurların durumu da farklı değildi; bazen işçi ya da şoför olanlar, memur müdürlerinden daha fazla maaş alıyordu.

Eski Türkiye’yi özleyenler için bu tür filmler önemli birer tanıklık niteliğindedir.

24 Şubat 2026, Emin Batur