Tatlı isteği genellikle küçük bir kaçamak ya da alışkanlık olarak görülür. Ancak Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren, bu isteğin artmasının vücudun kan şekeri dengesine dair önemli sinyaller verebileceğini vurguluyor. Eren, "Diyabette, kanda şeker yüksek olsa bile hücreler bu şekeri kullanamaz. Hücrelerin enerji açlığı hissetmesi, tatlı isteğinin artmasına neden olabilir. Bu nedenle sık ve kontrolsüz tatlı isteği, vücudun göz ardı edilmemesi gereken bir uyarısı olabilir" ifadelerini kullandı.
Birçok kişi tatlı krizleri nedeniyle doktora başvurarak diyabet tanısı alıyor. Diyabetin giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirten Eren, "Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun 2025 Diyabet Atlası’na göre Türkiye, Avrupa kıtasında en yüksek diyabet oranına sahip ülke konumunda. Avrupa’da her 10 yetişkinden biri diyabetliyken, Türkiye’de bu oran yaklaşık her 6 yetişkinden birine yükselmiş durumda. Son yıllarda yaşanan %170’lik artış ise durumu daha da çarpıcı hale getiriyor" dedi.
Beynin Birincil Yakıtı Şeker
Diyabete giden yolda kritik bir aşama olan insülin direnci veya pre-diyabet gibi durumlarda, hücrelerin glikozu yeterince kullanamaması nedeniyle beynin enerji açığı algılayarak tatlı isteğini artırdığını belirten Eren, "Beyin glikozu birincil enerji kaynağı olarak kullanır. İnsülin direnci olan bireylerde glikoz hücre içine girmediği için kanda yüksek görünmesine rağmen beyin bunu enerji eksikliği olarak algılar. Bilimsel çalışmalar, bu durumun ödül mekanizmasını tetikleyerek karbonhidrat ve tatlı tüketme davranışını güçlendirdiğini gösteriyor" dedi.
Paketli Ürünlerin Etiketleri Dikkatle İncelenmeli
Etiket okuryazarlığının kan şekeri kontrolü ve sağlıklı beslenme açısından kritik olduğunu vurgulayan Eren, "Paketli ürünlerin ön yüzünde yer alan ‘şeker ilavesiz’ veya ‘diyabetik’ ifadeleri her zaman sağlıklı içerik anlamına gelmeyebilir. İçerik listesi ve besin değerleri tablosu dikkatle incelenmezse gizli şekerler ve yüksek karbonhidratlar fark edilmeyebilir. Bu nedenle market alışverişlerinde doğru ürün seçimi, günlük beslenme alışkanlıkları üzerinde belirleyici rol oynar" diye konuştu.
Diyabet Hastaları İçin Tatlandırıcılar Sınırsız Tüketilmemeli
Diyabetik ürünlerin kontrollü tüketildiğinde güvenli olduğunu ancak sınırsız tüketimin uygun olmadığını belirten Eren, "Poliol grubu tatlandırıcılar (sorbitol, maltitol vb.) bazı kişilerde gaz, şişkinlik ve ishal gibi yan etkilere yol açabilir. Yapay tatlandırıcıların bağırsak mikrobiyotasını etkileyebileceğine dair güncel araştırmalar bulunuyor. Bu nedenle Dünya Sağlık Örgütü ve FDA, bu tatlandırıcıların günlük önerilen dozlarda alınmasının önemini vurguluyor. En güvenli yaklaşım, doğal ve dengeli beslenme içinde sınırlı miktarda tatlı tüketimidir" dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
